عباس اقبال آشتيانى
390
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
ابو سعد را بشيراز آوردند پسر صغيرش محمد نامزد اتابكى شد و او چون خردسال بود مادر او تركان خاتون خواهر اتابك يزد علاء الدين بتدبير ملك قيام كرد و باكفايت بسيار مملكت اتابكان سلغورى را زير ادارهء خود گرفت و رسولانى با هدايا به خدمت هولاگو فرستاده نسبت به ايلخان اظهار خدمت نمود . هولاگو نيز فرمان حكومت فارس را بنام پسرش محمد صادر كرد . خواجه فخر الدين ابو بكر به خدمت او آمد و سر به خدمتگزارى فرودآورد ولى بفرمان تركان او را محرمانه بقتل آوردند . اتابك محمد بعد از دو سال و هفت ماه در ذىالحجهء 660 در همان خردسالى از بام به زير افتاده جان سپرد . اتابك محمد بن سلغور بن سعد ( 660 - 661 ) - بعد از فوت محمد بن سعد امراى دولت و تركان خاتون محمد بن سلغور بن سعد بن زنگى را كه در فتح بغداد از طرف اتابك ابو بكر به خدمت هولاگو شتافته و رشادتها از خود ظاهر ساخته بود به اتابكى برداشتند ولى او در رسيدن به سلطنت بلهو و لعب پرداخته و ظلم و ستم پيشه كرد به همين علت مردم از او نفور گشتند و تركان خاتون با اينكه دختر خود را به عقد او آورده بود « 1 » با امرا ساخت و محمد را در دهم رمضان سال 661 دستگير كرده به خدمت هولاگو فرستاد و پيغام داد كه چون او در ريختن خون بىگناهان مبالغت مىكرد دستگير و بحضور ايلخان روانه شد . مدت حكومت اتابك محمد شاه بن سلغور هشت ماه بود . اتابك ابو بكر مردى فاضل و شاعر بود و رباعيات شيرين به فارسى مىسروده است . اتابك سلجوقشاه بن سلغور ( 661 - 662 ) - سلجوقشاه برادر بزرگتر اتابك محمد شاه است و او را اتابك ابو بكر در قلعهء اصطخر محبوس كرده بود . سلجوقشاه در عهد اتابك محمد شاه هر قدر از برادر استخلاص خود را بتضرع خواست اتابك محمد شاه اعتنائى نكرد ، پس از آنكه تركان خاتون بر محمد شاه قيام نمود امرا را بآوردن سلجوقشاه روانه داشت و ايشان برادر اتابك محمد شاه را باحترام بشيراز آورده بر كرسى اتابكى نشاندند و او تركان خاتون را به زوجيت گرفت و دست به كار شراب و عياشى زد و در عالم مستى غلامى را بكشتن تركان خاتون كه خيال نفاق در سر داشت فرستاد و غلام آن خاتون را كشت و با سقاقان يعنى حكام مغولى را هم كه از جانب هولاگو در شيراز بودند تعقيب نمود ، يكى از ايشان را بقتل رساند و خانههاى آن حكام
--> ( 1 ) - صاحب مجمع الانساب مىگويد كه اتابك محمد مادر اين دختر يعنى تركان خاتون والدهء اتابك بن سعد را در نكاح داشت .